Kawa specialty vs premium – czym się różnią?
Kawa specialty jest terminiem względnie znanym w kawowym żargonie. Oznacza on kawę najwyższej jakości, jednak co z kawą premium? Czy to tylko chwyt marketingowy czy faktyczna ocena jakości?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Czym jest kawa specialty?
- Czym jest kawa premium?
- Czym różni się kawa specialty od kawy premium i którą najlepiej wybrać do domu?
SPIS TREŚCI
Kawy specialty a premium - czy oznaczają to samo?
Skąd się biorą różnice w jakości kaw specialty a premium?
Kawa specialty - definicja i cechy charakterystyczne
Kawa premium - definicja i cechy charakterystyczne
Najważniejsze różnice między kawą specialty, a premium
Jak rozpoznać kawę specialty?
Kawy specialty i premium w ofercie Coffeedesk
Podsumowanie: Kawa specialty czy premium - którą wybrać?
FAQ
Zobacz również
Kawy specialty a premium - czy oznaczają to samo?
Kawa specialty oznacza kawę najwyższej jakości, która uzyskała co najmniej 80 punktów w 100 stopniowej skali SCA (Specialty Coffee Association). Natomiast kawa premium jest terminem, które oznacza kawę wyższej jakości niż ta z marketu. Jednakże nie jest to kategoria, którą oficjalnie uznaje SCA, dlatego należy być uważnym, aby nie paść ofiarą prostego marketingu. W przypadku kawy premium nie istnieją żadne obostrzenia czy restrykcje, które taka kawa miałaby spełniać, więc przymiotnik „premium” może być zupełnie niezasadny i nieodzwierciedlający stanu faktycznego. Zatem kawa specialty i kawa premium to dwa różne pojęcia. Kawa specialty podlega standaryzowanej ocenie jakości, natomiast termin premium nie posiada jednolitej definicji ani formalnych kryteriów oceny.
Skąd się biorą różnice w jakości kaw specialty a premium?
Kawa przebywa bardzo długą drogę od plantacji do filiżanki, jednak już podczas uprawy możemy określić czy kawa będzie jakości specialty lub premium czy też trafi na sklepowe półki jako mieszanka z marketu.
Kawy aspirujące do bycia jakości specialty przechodzą staranną selekcję już na etapie krzewu — owoce zbierane są ręcznie co pozwala na staranną selekcję wyłącznie dojrzałych owoców. Następnie następuje obróbka i ocena zielonego ziarna. Ziarna kawowca mogą mieć dwa stopnie defektów. Kawa specialty nie może mieć żadnego defektu pierwszego stopnia (kamyki, patyczki, przefermentowane ziarna etc.) oraz może mieć do 5 defektów drugiego stopnia na 300 gramów (mniejsze kamyczki, uszkodzenia spowodowane insektami, pęknięcia etc.) Kawy określane jako premium nie podlegają jednej, powszechnie obowiązującej klasyfikacji jakościowej, dlatego liczba dopuszczalnych defektów zależy od standardów przyjętych przez producenta lub importera.
Kawa specialty - definicja i cechy charakterystyczne
Kawa specialty to wyłącznie kawy, które:
- Uzyskały minimum 80 punktów na 100 w skali SCA, co oceniają specjalnie wyszkoleni i certyfikowani Q-Graderzy, których zadaniem jest wykrycie defektów ziarna zielonego i ocena sensoryczna kawy po wypaleniu.
- Dopuszcza się 5 defektów drugiego stopnia i żadnych defektów pierwszego stopnia.
- Wilgotność zielonego ziarna powinna wynosić około 9—13%
- Smak kawy specialty jest złożony, czysty, nierzadko owocowy, cytrusowy, orzechowy, czekoladowy, kwiatowy lub ziołowy.
- Kawa specialty to najwyższej jakości ziarno, a jego uprawa stanowi tylko niewielki odsetek całych światowych zbiorów.
Kawa premium - definicja i cechy charakterystyczne
Kawa premium to kawa, która:
- Nie ma jednolitej definicji branżowej, jednak jest to nazwa zbiorczo używana do kaw wyższej jakości niż kawy produkowane masowo.
- Kawy określane jako premium nie muszą spełniać rygorystycznych wymagań dotyczących liczby defektów obowiązujących dla kaw specialty. Ich jakość może być bardzo zróżnicowana w zależności od producenta.
- Kawy te często są bardziej złożone w smaku niż kawy z marketu, mają więcej do zaoferowania zarówno pod kątem sensorycznym, jak i pod względem transparentności uprawy i zbioru.
- Kawa premium może być wyższej jakości niż ta produkowana masowo, jednak nie gwarantują tego żadne testy i certyfikaty takie jak w przypadku kawy specialty.
Kawy premium z marketów vs premium z palarni - porównanie
Czym różnią się od siebie kawy z marketu od kaw jakości premium i specialty? Przez kawy z marketu rozumiemy tutaj produkowane na masową skalę kawy z wielkich koncernów.
| Kawa specialty | Kawa premium | Kawa z marketu | |
|---|---|---|---|
| Jakość | Najwyższa (80/100 punktów SCA i więcej) | Wyższa niż masowa, nie podlega jednak ocenie SCA | Nie podlega ocenie i testom jakości SCA |
| Cena | 50–120 zł / 250 g | 40–80 zł / 250 g | 30–50 zł / 250 g |
| Smak | Złożony, zbalansowany między słodyczą, kwasowością i goryczą, z minimalną liczbą defektów. | Złożony, zbalansowany smak, niższa ilość defektów niż w przypadku kawy marketowej. | Wysoka gorycz, niska kwasowość. |
| Stopień wypalenia | Jasny / średni | Jasny / średni | Ciemny |
Najważniejsze różnice między kawą specialty, a premium
Czym będzie charakteryzowała się kawa specialty?
- Wysoką jakością, która będzie wyczuwalna w filiżance — czysty smak, zbalansowanie pomiędzy słodyczą, goryczą a kwaśnością.
- Ziarenkami bez widocznych defektów — pęknięć, nadżerek, małych kamyczków.
- Etyczną formą pozyskiwania ziaren — wiele palarni specialty współpracuje bezpośrednio z plantatorami, dbając o większą transparentność łańcucha dostaw.
Czym będzie się charakteryzowała kawa premium?
- Nieco niższą jakością, ale z pewnością wyższą niż kawy znane z marketowych półek.
- Pochodzenie kawy premium nie jest tak restrykcyjnie i transparentnie wykazane.
| Kawa specialty | Kawa premium | |
|---|---|---|
| Punktacja | 80+/100 | Brak oficjalnej punktacji |
| Ilość defektów | Maksymalnie 5 defektów drugiego stopnia | Brak oficjalnej liczby defektów |
| Cena | 50–120 zł / 250 g | 40–70 zł / 250 g |
| Smak | Złożony i zbalansowany, wolny od defektów | Złożony, z większym ryzykiem wystąpienia defektów |
Jak rozpoznać kawę specialty?
Kawa specialty powinna posiadać na etykiecie podstawowe informacje:
- Kraj pochodzenia
- Sposób obróbki
- Data wypału
- Wysokość upraw i plantacji
- Niektóre palarnie podają także uzyskaną punktację SCA
Kawy najwyższej jakości zazwyczaj posiadają też nie najniższą cenę — około 50-100 zł za paczkę 250 g. Dystrybuują je kawiarnie specialty oraz wyspecjalizowane sklepy takie jak Coffeedesk. Jednym słowem — trudno jest przez przypadek trafić na kawę specialty.
Kawy specialty i premium w ofercie Coffeedesk
W naszej ofercie znajdziecie przede wszystkim kawy jakości specialty. Od początku misją coffeedeska było szerzenie kultury kawy specialty, która skupia się na jakości ziaren, sprawiedliwym handlu i najlepszym smaku.
Wiemy, że kawa specialty nie należy do najtańszych, ale wierzymy, że warto inwestować w to co dobre. Dlatego nie idziemy na kompromisy w kwestii jakości. Palarnie specialty również dostrzegły potrzebę kaw bardziej budżetowych i śniadaniowych i tak powstały serie kaw, które nie tylko są wysokiej jakości, ale też ich cena nie zabija domowego budżetu.
Heresy Elixir Unstable Blend Filter
to blend 69% Kolumbii z 31% kawy równie wysokiej jakości (minimum 86/100). Roaster reklamuje tę kawę jako zawsze słodką, ale nigdy dwa razy taką samą!
Podsumowanie: Kawa specialty czy premium - którą wybrać?
Kawa specialty jest to kawa najwyższej jakości, która poddawana jest restrykcyjnym ocenom. Kawa jakości premium nie podlega takim samym standardom i procedurom co kawy jakości specialty, przez co trudno jest je obiektywnie porównać.
Na polskim rynku łatwiej jest dostać kawę specialty w rozsądnej cenie niż kawę premium, która nie będzie tylko hasłem marketingowym. Dlatego polecamy wybierać sprawdzone kawy specialty, które spełniają standardy jakości opracowane przez Specialty Coffee Association.
Dla kogo najlepszym wyborem będą kawy specialty?
Kawa specialty najlepiej sprawdzi się dla tych, którzy nie idą na kompromisy w kwestii smaku i jakości. Fani metod przelewowych z pewnością docenią złożoność smaku i aromatu kaw, które uzyskały najwyższe noty w testach Q-Graderów.
Dla kogo najlepszym wyborem będą kawy premium?
Kawy premium mogą dobrze sprawdzić się w warunkach biurowych, gdzie zapotrzebowanie na kofeinę jest duże. Ponadto fani kaw mlecznych na bazie espresso mogą docenić kawy premium za przystępniejszą cenę.
FAQ
Specialty czy premium do codziennego parzenia w domu?
Codzienna kawa też powinna być dobra! Jeśli budżet Wam na to pozwala, zawsze polecamy wybrać kawę jakości specialty. „Śniadaniowe” kawy i blendy wysokiej jakości mają zazwyczaj przystępniejszą cenę niż kawy pokroju Royal Beans.
Dlaczego kawy speciality są droższe niż premium?
Aby kawa specialty mogła mieć tak wybitny smak, potrzebna jest cała masa osób — od plantacji poprzez obróbkę aż do wypału. Zagwarantowanie sprawiedliwego wynagrodzenia wszystkim zaangażowanym i uzyskanie wysokiej jakości ziaren musi pochłaniać koszta.