Arabica czy Robusta — jakie są między nimi różnice? Który gatunek kawy wybrać?

Od zarania kawowych dziejów, a przynajmniej od kiedy grupy kawowe działają w Internecie, kawowi filozofowie próbują sobie odpowiedzieć na podstawowe pytanie: arabica czy robusta? Różnic pomiędzy tymi cudownymi, pokrewnymi sobie roślinami jest wiele. Ale zacznijmy od początku – dowiedzmy się, czym dokładnie jest arabica, a czym robusta oraz jakie są różnice między nimi?

SPIS TREŚCI

Arabica — charakterystyka najpopularniejszej odmiany kawy  
Robusta — charakterystyka drugiego gatunku kawy  
Arabica a robusta – podstawowe różnice i podobieństwa  
Która kawa jest kwaśniejsza? Arabika czy robusta?  
Jak rośnie kawa? Arabika i robusta — różnice w uprawie  
Różnice w cenach — arabika i robusta  
Arabica czy robusta? Wybieraj mądrze  
Dla kogo Arabika, a dla kogo robusta?  
Zobacz również  

Arabica — charakterystyka najpopularniejszej odmiany kawy

2/3 światowej produkcji kawy to arabica. Mamy jej ponad 140 odmian, a liczba stale rośnie. Codziennie odkrywane są nowe gatunki czy też krzyżowane laboratoryjnie. Hodowana jest obecnie w około 60 krajach, chociaż wkrótce będzie ich więcej. Jeszcze niedawno byliśmy świadkami startu hodowli arabiki w Chinach, Nepalu czy na Wyspie Świętej Heleny, a dzięki laboratoryjnemu wzmacnianiu genów arabiki (głównie z myślą ojej przetrwaniu w obliczu globalnego ocieplenia) słyszy się o próbach hodowania tej rośliny we Francji.

Smak arabiki ciężko scharakteryzować jednym słowem – przynajmniej obecnie, biorąc pod uwagę rozmaite odmiany czy fermentacje. Ogólnie rzecz ujmując, smak arabiki można umiejscowić pomiędzy kakao, nutami kwiatowymi, a owocowymi, przypominającymi wiśnie, śliwki lub porzeczki.

Cena arabiki zaczyna się na rynku zielonego ziarna od kilku dolarów, a najwyższe kwoty osiągają arabiki specialty pochodzenia Kolumbijskiego czy Panamskiego, m.in. Kolumbie La Palma El Tucan, Kolumbie Granja La Esperanza czy Kolumbie Inmaculada. Z kolei najdroższe kawy z Panamy to Finca Debroah, Finca Hartmann, Finca Janson, Ninety Plus, czy Elida Estate. Takie kawy osiągają od wartość od kilkuset dolarów do kilku tysięcy. Przykładowo, Elida Estate z Panamy sprzedawała swoją Geishę za 2263 dolarów za kilogram.

Robusta — charakterystyka drugiego gatunku kawy

Skoro arabica zajmuje 2/3 światowej produkcji, to robuście pozostaje ten mniejszy ułamek. Robusta znana jest z upraw kawy głównie w azjatyckiej części świata: Indiach, Indonezji, Wietnamie. Można jednak trafić na dobrą robustę również w Brazylii czy krajach Afryki. W smaku ma bardzo ciężkie, goryczkowe nuty smakowe, jednak odmiana ta potrafi bardzo pozytywnie zaskoczyć. Robusta jakości Fine (odpowiednik Specialty Arabica) spójnie łączy nuty gorzkiej czekolady wraz ze słodkimi nutami orzecha czy mlecznej czekolady. Polecam samemu się przekonać. Ceny robusty mocno wahają się na rynku. W zależności od ilości, niskiej jakości robusta to koszt kilku dolarów, natomiast cena tej w jakości Fine jest podobna, jak w przypadku arabiki specialty.

Arabica a robusta – podstawowe różnice i podobieństwa

Która kawa jest kwaśniejsza? Arabika czy robusta?

Smak – oczywiście mnóstwo zmiennych wpływa na to, jak smakuje konkretna arabica czy robusta, od samej plantacji i obróbki ziarna, kraju w którym ziarno rośnie i wysokości upraw, (kawy afrykańskie rosnące wyżej mają z reguły wyższą kwasowość niż nisko rosnąca standardowa Brazylia), jakości ziarna, aż po sam wypał kawy i to w jaki sposób naszą kawę zaparzymy, czy chociażby to jakiej jakości wody użyjemy.

Jednak sama arabica przyzwyczaiła nas do spokojnych, słodkich, wręcz jednotonowych smaków, oscylujących wokół kwiatów i owoców. Robusta natomiast to ciężkie, gorzko-czekoladowe nuty, które bardzo długo pozostają nam na języku. Arabica zawiera prawie 60% więcej lipidów i ma prawie dwukrotnie większe stężenie cukrów niż robusta, natomiast robusta ma większe stężenie kofeiny, które daje sensoryczną gorycz.

Jak rośnie kawa? Arabika i robusta — różnice w uprawie

Hodowla jest główną różnicą pomiędzy Arabiką a Robustą. Arabica jest bardziej podatna na szkodniki, choroby oraz zmiany klimatu, a co za tym idzie: wymaga większego zainteresowania i troski na plantacji. Robusta jest natomiast dzikszą rośliną. Może rosnąć dosłownie wszędzie. Większa zawartość kofeiny działa ochronnie przeciwko insektom. Często hodowana jest „na dziko”, na przykład w Indonezji. Bardzo duża część robusty idzie do produkcji kaw instant lub mieszanek na marketowe półki. Jednak w ostatnich latach, również ze względu na zmieniający się klimat, hodowcy zaczynają traktować Robustę w duchu specialty — przykładając wiekszą wagę do zbiorów obróbki i wypału. Robusta z segmentu specialty wciąż jest mniej dostępna niż arabika.

Arabica czy robusta? Wybieraj mądrze

Arabika stanowi większość światowych upraw i konsumuje się jej więcej — występuje zarówno w kawach pod espresso oraz dominuje w kawach przelewowych. Jej smak jest delikatniejszy, a zawartość kofeiny niższa. Robusta pojawia się raczej jako uzupełnienie mieszanek na bazie Arabiki w różnych proporcjach, jednakże nadaje im bardziej stonowanego charakteru, obniża kwasowość i daje dobrą bazę do kaw mlecznych.

Dla kogo Arabika, a dla kogo robusta?

W kawowy świecie arabika cieszy się większym uznaniem, jednak robusta także ma swoje miejsce i zastosowania.

Arabika wciąż stanowi chleb powszedni większości kawowych konsumentów segmentu specialty, ale otwarcie się na robustę może przynieść naszym kubkom smakowym nowe doznania i z pewnością, więcej pobudzenia!

Zobacz również